Enida Bozheku: O pabuks që shisje fiq si guxon e na tregon mizerjen….

Home » Aktualitet » Enida Bozheku: O pabuks që shisje fiq si guxon e na tregon mizerjen….

By arberia on August 19, 2018. No Comments

Enida Bozheku: O pabuks që shisje fiq si guxon e na tregon mizerjen….

Enida N. Bozheku

Kur një legen si Lali Eri, guxon të thotë:
“Grupet që thonë: Mos ma prek Teatrin, duan të jetojnë në mizerje”, po ia kthej labshe:
“O ti plehrë që deri dje shisje fiq, o ti pabuks i Urës Vajgurore që të martoj “Sorra”, o bastard ordiner, po si guxon, more i ardhur delenxhi, të na tregosh mizerjen, kur të gjithë ata mijëra qytetarë që mbrojnë atë Teatër janë lindur e rritur në Tiranë.”

Te sqarojme njehere e mire nja dy koncepte teknike mes qytetarise dhe provincjalizmit!
1. Qytetaria eshte nje ndjenje qe lidhet me rebelizmin dhe intelektualizmin puro. Keto te dyja fitohen fal punes se palodhur me librat, zhvillimin e intuites, genit dhe deshires per t’i dhene shoqerise nje qasje bashkjetese ne harmoni.
Qyetaria eshte ndjenje e kultivuar dhe induktuar qe ne familje e me pas zhvillohet ne ambjentin social, shkollore dhe rrethet e élites intelektuale.
Ndryshe nga provincjalizmi, qe lidhet direkt, ne shoqerine tone mbi te gjitha, me prapambetjen kulturore dhe otomanizmin e rrenjosur thelle ne mendsine primitive, qytetaria karakterizohet per ndjenjen e se bukures, estetikes ne kohezion mes natyres, vlerave dhe ruajtjes se trashegimise kulturore pozitive te pasuar brez pas brezi. P.sh. Te lexosh Konicen, Migjenin, Nolin, Cajupin, Vellezerit Frasheri, Fishten e shume e shume autor te tjere, kupton qarte se cfare formimi dhe shpirti rebel “pertej kohes kur jetuan”, mbartnin nder deje. Keshtu qytetaria manifestohet mes artit, kultures, punes kerkimore shkencore, perkushtimit ndaj nje qellimi, ne emer dhe llogari, te nje detyrimi moral qe i buron kujt ka per te dhene qe mos lere te vdes intelektin dhe shpirtin e tij. Provincjalizmi, nga ana tjeter, perfaqesohet nga demagogjia shterp, artikulim i 5 nocioneve “mega-induktive”, e kryer nga individ me qasje ne adn – negative dhe energjie perpirese sikur ajo e vrimes se zeze (Big Bamg), ku sa me i ulet formimi i masave aq me shume ze vend niveli i “rrotullimit dhe farezimit” te nje rrethi vicioz togfjalshesh, qe tek per tek, ne nje mendje te formuar ngjane si kepucet e hirushes “ku moterzat e saj ishin gati te prisnin kembet veç te vishnin kepucet magjike”.
Si perfundim, provincjal eshte kush mbar ne vetvehte, anadollizmin, servilizmin dhe ndjesine e manipulimit si art per te mbijetuar. Provincjali eshte kush nder gene nuk trashegon as vlera, as kulture e as deshiren per perparim te bashkesise! Qyetari, nga ana tjeter, karakterizohet nga toleranca e debatit por, qe nese dikush kthehet ta shtyp ate, shnderrohet ne David, me te tmerrshem te kohes. Qytetari, ndryshe nga provincjali, mbart ne vetvehte binomin mes te qenurit njeri qe respekton vlerat dhe bashkejetesen, por nese e cenon di te zbres edhe ne honin e ferrit sikur Virgjili shoqeroj Danten, ne rrugtimin e tij.
Demokracia ndertohet mes perplasjesh dhe fuqiese se intelektualizmit, nese ky vdes shpirtin e vet rebel, provincjalizmi ka nenshtruar e kthyer ne obskurantizem egzistencen e secilit prej nesh!
(Ftoj portalet ta publikojne me qe i pelqejne shume faqet private te individeve qe shkruajne si, kur e sa ja do qefi ne hapsiren e tyre)

Te fala, Enida

Leave a Reply